
تنگه هرمز؛ از شریان نفت جهان تا گلوگاه اینترنت و هوش مصنوعیتنگه هرمز دیگر صرفاً گذرگاه حیاتی نفت و گاز جهان نیست. با گسترش اینترنت، هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال، این منطقه به یکی از نقاط حساس امنیت ارتباطات جهانی تبدیل شده است؛ جایگاهی که میتواند معادلات اقتصادی و امنیتی را فراتر از حوزه انرژی تحت تأثیر قرار دهد.در پی طرح تهدیدهایی درباره کابلهای زیردریایی، اهمیت زیرساختهای ارتباطی خلیج فارس بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است؛ زیرساختهایی که امروز بخشی از قدرت اقتصادی و امنیتی کشورها محسوب میشوند.کابلهای زیردریایی؛ شریان پنهان اقتصاد جهانیشرکتهایی مانند مایکروسافت، گوگل، آمازون، انویدیا و OpenAI در توسعه خدمات ابری و هوش مصنوعی نقش دارند. کشورهای جنوبی خلیج فارس نیز با سرمایهگذاری گسترده در مراکز داده و شبکههای ارتباطی، به قطبهای مهم دیجیتال منطقه تبدیل شدهاند.کابلهای فیبر نوری زیردریایی، ستون فقرات ارتباطات بینالمللی هستند. شبکههایی مانند FALCON، AAE-۱ و GBI در اتصال کشورهای منطقه به اینترنت جهانی نقش دارند.آسیبدیدن یک کابل لزوماً به معنای قطع اینترنت نیست؛ اما اختلال همزمان در چند مسیر میتواند ظرفیت شبکههای جایگزین را کاهش داده، هزینه انتقال داده را افزایش دهد و خدمات ارتباطی را مختل کند. تعمیر این کابلها نیز در شرایط ناامنی دریایی ممکن است با تأخیر مواجه شود.پیامدهای اقتصادی برای آمریکاکشورهای حاشیه خلیج فارس میزبان بخشی از زیرساختها و سرمایهگذاریهای شرکتهای بزرگ فناوری هستند. بنابراین، اختلال گسترده در ارتباطات منطقه میتواند بر خدمات ابری، فعالیت کسبوکارها و اقتصاد دیجیتال تأثیر بگذارد.شرکتهایی مانند مایکروسافت و آلفابت از بازیگران مهم اقتصاد آمریکا هستند و آسیبپذیری زیرساختهای مرتبط با فعالیت آنها میتواند هزینههای اقتصادی ایجاد کند؛ هرچند شدت پیامدها به گستره اختلال و ظرفیت مسیرهای جایگزین بستگی دارد.فرصت راهبردی ایراندرحالیکه کشورهای جنوبی خلیج فارس سرمایهگذاری گستردهای در زیرساختهای دیجیتال انجام دادهاند، ایران با محدودیتهایی از جمله تحریمها مواجه بوده است.بااینحال، موقعیت جغرافیایی ایران امکان توسعه مسیرهای زمینی فیبر نوری به سمت ترکیه و اروپا را فراهم میکند؛ ظرفیتی که میتواند وابستگی به مسیرهای دریایی را کاهش داده و جایگاه ایران را در ترانزیت داده تقویت کند.تنگه هرمز؛ فراتر از نفت و گازدر عصر هوش مصنوعی، امنیت انرژی و ارتباطات دیجیتال بیش از گذشته به یکدیگر پیوند خوردهاند. ازاینرو، اهمیت تنگه هرمز دیگر تنها در عبور نفتکشها خلاصه نمیشود.امروز قدرت راهبردی این منطقه، علاوه بر انرژی، با امنیت زیرساختهای ارتباطی و اقتصاد دیجیتال نیز گره خورده است؛ واقعیتی که میتواند محاسبات امنیتی و اقتصادی قدرتهای جهانی را تحت تأثیر قرار دهد.



